Prishtinë, Pejë, 10 korrik 2026
Kryeministri në detyrë i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, mbajti ligjëratë virtuale në ditën përmbyllëse të edicionit të pestë të UNISUM 2026 – Universitetit Ndërkombëtar Veror, i organizuar nga Universiteti “Haxhi Zeka”, në Pejë.
Pasi u kërkoi ndjesë për pamundësinë për të qenë i pranishëm fizikisht, kryeministri Kurti u uroi mirëseardhje në Kosovë studentëve dhe profesorëve ndërkombëtarë, duke shtuar se pjesëmarrja e lartë e tyre në UNISUM 2026 është dëshmi se institucionet e arsimit të lartë po bëhen qendra të rëndësishme për shkëmbime shkencore dhe kulturore.
“Qeveria jonë po investon ashtu që dija dhe kërkimet të kalojnë kufijtë gjeografik. Shteti ynë demokratik, me potencial të jashtëzakonshëm njerëzor dhe rini aktive, po vazhdon të ngritet në rankime të ndryshme ndërkombëtare. Në të njëjtën kohë, ne po punojmë bashkë me institucionet tona që të zgjerojmë edhe më shumë mundësitë për mobilitet akademik, kërkime shkencore dhe pjesëmarrje në programe ndërkombëtare”, tha kryeministri.
Kryeministri theksoi se në mandatin e kaluar qeverisës u rikthye fokusi te studentët dhe mbështetja për ta, me masa dhe veprime të menjëhershme që promovojnë barazinë, përmirësojnë cilësinë dhe hapin institucionet e arsimit të lartë për të gjithë studentët.
“Një nga vendimet e para të Qeverisë ishte që ta bëjmë arsimin e lartë publik falas. Në vendin tonë, arsimimi është e drejtë e garantuar, andaj ishte përgjegjësia jonë që të largojmë barrën financiare. Si rezultat, më shumë se 173,000 studentë të nivelit bachlor dhe master janë përjashtuar nga tarifat”, tha ai.
Kryeministri foli edhe për mbështetjen direkte të studentëve të shkëlqyer, duke thënë se janë afër 10 mijë studentë janë shpërblyer me bursa të meritës.
Në edicionin e sivjetmë të UNISUM, i mbajtur nga 29 qershori deri më 10 korrik, morën pjesë më shumë se 100 studentë ndërkombëtarë dhe rreth 30 studentë vendorë. Ndërkaq, u angazhuan gjithsej 31 profesorë, 16 vendorë dhe 15 të tjerë ndërkombëtarë, nga shtete si Shqipëria, Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Kroacia, Turqia, Gjermania, Finlanda, Hungaria, Polonia, Moldavia dhe Mali i Zi.
Programi akademik i Universitetit Ndërkombëtar Veror ishte i përqendruar në një mori temash aktuale, si Transformimi digjital; Inteligjenca Artificiale; Teknologjia e Informacionit; Biznesi dhe ekonomia; Menaxhimi i burimeve njerëzore; Agrobiznesi; Shkencat juridike; Menaxhimi i hotelerisë dhe turizmit; Mbrojtja e mjedisit; Arti muzikor; dhe, fusha të tjera ndërdisiplinore.
Fjala e plotë e kryeministrit Kurti:
I nderuar Rektor, Profesor Armand Krasniqi,
I nderuar z. Hajrulla Çeku, Ministër i Arsimit dhe Shkencës,
Të nderuar prorektorë, anëtarë të Këshillit Drejtues, anëtarë të menaxhmentit, profesorë dhe studentë vendorë e ndërkombëtarë të UNISUM2026,
Zonja dhe zotërinj,
Gati një muaj më parë isha në universitetin tuaj në një ngjarje që na bëri të gjithëve krenarë – ceremonia e diplomimit të më shumë se 200 studentëve, profesionistëve të rinj të këtij brezi. Jam i lumtur që jam sërish me ju sot, në kuadër të Universitetit Ndërkombëtar Veror UNISUM.
Prania e studentëve dhe profesorëve ndërkombëtarë dëshmon se institucionet tona të arsimit të lartë po shndërrohen në qendra të rëndësishme të shkëmbimit kulturor dhe shkencor. I uroj mirëseardhje të ngrohtë të gjithë profesorëve dhe studentëve ndërkombëtarë që po vizitojnë Kosovën. Shpresoj që do të merrni me vete përvoja të mrekullueshme dhe kujtime të qëndrueshme për t’i ndarë me njëri-tjetrin, duke ndërtuar njëkohësisht partneritete të ardhshme profesionale, akademike dhe ndërkulturore.
Qeveria jonë po investon në mënyrë që dija dhe kërkimi shkencor të tejkalojnë kufijtë gjeografikë. Shteti ynë demokratik, me potencialin e jashtëzakonshëm njerëzor dhe rininë aktive, vazhdon të ngjitet në renditje të ndryshme ndërkombëtare. Në të njëjtën kohë, po punojmë së bashku me institucionet tona për të zgjeruar më tej mundësitë për mobilitet akademik, kërkim shkencor dhe pjesëmarrje në programe ndërkombëtare.
Gjatë mandatit tonë të kaluar qeverisës, ne rikthyem fokusin tek mbështetja e studentëve. Masat dhe veprimet tona ishin të menjëhershme, me synimin për të promovuar barazinë, për të përmirësuar cilësinë dhe për t’i hapur institucionet e arsimit të lartë për të gjithë studentët.
Një nga vendimet e para të Qeverisë ishte ta bëjë arsimin e lartë publik pa pagesë. Arsimi në vendin tonë është një e drejtë e garantuar dhe, për këtë arsye, ishte përgjegjësia jonë ta largonim këtë barrë financiare. Si rezultat, më shumë se 173,000 studentë të nivelit bachelor dhe master janë liruar nga pagesa e tarifave të studimit.
Gjithashtu kemi ofruar mbështetje të drejtpërdrejtë financiare përmes zgjerimit të konsiderueshëm të skemave të bursave në nivele të ndryshme, nga të cilat kanë përfituar më shumë se 18,000 studentë. Për herë të parë, kemi prezantuar skemën e bursave STEM, përmes së cilës 7,000 vajza kanë përfituar nga një bursë prej 1,000 euro secila. Kjo nismë ka sjellë një transformim të jashtëzakonshëm në aspektin e barazisë gjinore në shkencat ekzakte.
Mbështetja është orientuar gjithashtu edhe për studentët e dalluar, me afro 10,000 bursa meritore të ndara, si dhe për studentët me nevoja të veçanta.
Natyrisht, përmirësimi i cilësisë ka kërkuar gjithashtu një theks të veçantë në ndërkombëtarizim, kërkim shkencor dhe integritet akademik. Qeveria ka ofruar mbështetje të drejtpërdrejtë për studentët e pranuar në 500 universitetet më të mira në botë jashtë Kosovës.
Ne kemi ndarë 240 bursa doktorature dhe 165 bursa për studime jashtë vendit, duke mbuluar deri në 100% të shpenzimeve të arsimit. Përveç kësaj, 672 studentë kanë përfituar mbështetje për studime të kryera në vende si Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Franca, Japonia, Hungaria dhe të tjera.
Për herë të parë, vitin e kaluar kemi lansuar edhe një skemë mbështetëse për studimet postdoktorale. Në thirrjen e saj të parë përfituan tetë hulumtues, gjashtë prej të cilëve ishin gra.
Po ashtu, përmes programit Horizon Europe – një program tejet i rëndësishëm për kërkimin dhe inovacionin – janë financuar 15 projekte në vlerë prej më shumë se 1.5 milion euro. Ne jemi të vendosur që gjatë mandatit tonë të ardhshëm ta rrisim edhe më tej numrin e projekteve dhe programeve të tilla.
Të nderuar të pranishëm,
Arsimi i lartë është vazhdimësia e natyrshme e arsimit fillor dhe të mesëm dhe vendi ku krijohet dija që udhëheq një komb.
Ndërkombëtarizimi i universiteteve tona është rruga më e shpejtë drejt integrimit tonë në komunitetin euroatlantik.
Sistemi ynë arsimor është shtylla kryesore për ruajtjen e identitetit tonë dhe ndërtimin e së ardhmes sonë. Edhe gjatë periudhave më sfiduese të historisë së vendit tonë, universitetet dhe studentët kanë udhëhequr rrugën për brezat që pasuan. Arsimi universitar u bë instrumenti më i fuqishëm i vetëdijes shkencore dhe shoqërore, duke formësuar intelektualë të dalluar për përsosmërinë akademike dhe përkushtimin e tyre të thellë ndaj shërbimit publik.
Dëshira e madhe e të rinjve tanë për të ndjekur studime universitare mbetet një nga asetet dhe potencialet më të mëdha njerëzore të Kosovës. Diskutimet për cilësinë e arsimit të lartë shërbejnë si një nxitje e fuqishme për reforma pozitive, standarde më të larta akademike dhe ndërkombëtarizim më të madh.
Një vizion i ri për arsimin e lartë në Kosovë po ndërtohet mbi një lidhje të fortë me ekonominë, zhvillimin e qëndrueshëm dhe inovacionin.
Për të përmirësuar efikasitetin dhe konkurrueshmërinë, gjatë mandatit tonë të ardhshëm do të fillojmë procesin e profilizimit të institucioneve publike të arsimit të lartë. Kjo do të nënkuptojë përcaktimin e qartë të profileve të tyre kryesore akademike dhe kalimin strategjik drejt financimit të bazuar në performancë. Universitetet publike do të financohen sipas performancës së dëshmuar dhe aktivitetit të shtuar shkencor.
Përmes ristrukturimit të fondit kombëtar të shkencës dhe forcimit të instituteve universitare, profesorëve universitarë do t’u krijohen mundësi të shkëlqyera për të siguruar të ardhura shtesë përtej pagave të tyre bazë. Kjo mbështetje financiare do të jetë rezultat i kërkimeve të matshme me ndikim shoqëror, ofrimit të shërbimeve profesionale për institucionet shtetërore dhe publike, si dhe zhvillimit të projekteve të përbashkëta të bashkëpunimit ndërkombëtar.
Sinergjia universitare duhet të lidhet ngushtë me tregun e punës. Ne do të punojmë që programet e reja të studimit të garantojnë diploma që përkthehen në mundësi punësimi dhe karriera të suksesshme. Në këtë mënyrë, arsimi i lartë do të bëhet forca shtytëse e progresit, duke e bërë Kosovën më konkurruese, më të zhvilluar dhe plotësisht të integruar në Hapësirën Evropiane të Arsimit të Lartë.
Të nderuar të ftuar, profesorë dhe studentë,
Arsimi dhe ekonomia pa dyshim e avancojnë së bashku zhvillimin e një shoqërie moderne. Një ekonomi dinamike formëson dhe nxit pozitivisht sistemin arsimor, ndërsa një sistem arsimor cilësor i ofron ekonomisë motorin e saj më të vlefshëm: kapitalin njerëzor.
Sot, vendimi për të ndjekur arsimin e lartë duhet gjithnjë e më shumë të jetë në përputhje me mundësitë reale të punësimit. Qasja jonë shkon përtej dimensioneve thjesht socio-kulturore, duke u rikthyer tek bazat e forta shkencore, aplikative dhe artistike. Ky proces fillon me kureshtjen e fëmijërisë dhe identifikimin e hershëm të talenteve, qoftë në shkencat ekzakte apo në art.
Prandaj, gjatë mandatit tonë të ardhshëm, një nga prioritetet tona do të jetë kalimi i shkollave tona në arsim gjithëditor që nga fazat më të hershme të shkollimit. Identifikimi i hershëm i talentit, kultivimi i kureshtjes dhe pasionit shkencor, si dhe lidhja e tyre me prioritetet strategjike të vendit, përbëjnë bazën mbi të cilën do të ndërtohet riorganizimi i arsimit të lartë.
Për këtë arsye, Kosova ka investuar në mënyrë strategjike në promovimin e fushave STEM – Shkencë, Teknologji, Inxhinieri dhe Matematikë. Zhvillimi ekonomik i vendit po udhëhiqet gjithnjë e më shumë nga prodhimi dhe inovacioni teknologjik, ndërsa arsimi i lartë do të orientohet drejt prodhimit të inxhinierëve, shkencëtarëve dhe hulumtuesve, të cilët do të bëhen komponentë kyç të industrive të reja.
Kjo shënon kalimin nga një model ku sektori publik konsiderohej punëdhënësi kryesor drejt një ekonomie private më të hapur, më produktive dhe më të orientuar drejt zhvillimit.
Ky vizion i ri për arsimin e lartë dhe lidhja e tij e ngushtë me ekonominë prodhuese gjen shprehje edhe në programe verore ndërkombëtare si ky. Ngjarje si kjo e sotmja krijojnë mundësi për shkëmbimin e ideve, përvojave, kulturave dhe inovacionit global.
Ndërkombëtarizimi i arsimit të lartë është njëkohësisht objektiv akademik dhe domosdoshmëri strategjike. Ai i pajis studentët tanë me kompetenca globale, duke siguruar njëkohësisht që ata të mbeten të rrënjosur fort në zhvillimin e vendit tonë. Sistemi i bazuar në performancë, kërkimi shkencor dhe bashkëpunimi me industrinë janë pikërisht drejtimi në të cilin po punojmë me përkushtim të plotë.
Ju faleminderit për vëmendjen tuaj. Tani me kënaqësi do t’i dëgjoj pyetjet dhe komentet tuaja.
