Prishtinë, 27 prill 2026
Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, mori pjesë në lansimin e “Swiss Cooperation Programme in Kosovo 2026–2029”, që parasheh një kontribut financiar nga Zvicra në vlerë rreth 70 milionë euro (64.5 milionë CHF) për katër vjetët e ardhshëm.
Fjala e plotë e kryeministrit Kurti:
E nderuara znj. Mimoza Kusari-Lila, Ministre e Industrisë dhe Sipërmarrjes, Tregtisë dhe Inovacionit,
Shkelqësia e Juaj, Ambasador Jürg Sprecher
Shkelqësia e Juaj, Ambasadore Patricia Danzi,
Shkelqësia e Juaj, Ambasador Tim Enderlin,
I nderuari z.Philipp Orga,
I nderuari Rektor i Univerzitetit të Prishtinës, z. Arben Hajrullahu,
I nderuari Kryetar i Komunës së Prishtinës, z. Përparim Rama,
Anëtar të nderuar të delegacionit zviceran,
Anëtar të nderuar të të komunitetit akademik të Univerzitetit të Prishtinës, të nderuar të ftuar dhe miq,
Mirëmëngjes dhe mirë se vini. Para se të vazhdoj, dua të falënderoj Jazz Trio për ofrimin e një fillimi të mrekullueshëm të mëngjesit tonë.
Ambasador Sprecher, faleminderit për fjalën tuaj të mirëseardhjes dhe për theksimin e rëndësisë së ndryshimit. Gjithashtu falënderoj Ambasadorin Danzi, Z. Orga dhe Ambasadorin Enderlin. Secili prej jush dhe institucionet tuaja kanë luajtur një rol jetësor në avancimin e bashkëpunimit për zhvillim që festojmë sot.
Më lejoni të vërej një ndryshim të vogël timin. Kur arrita këtë mëngjes, u kënaqa që pashë vendin. Disa prej jush mund ta kenë vënë re se vendndodhja në ftesë ishte përditësuar.
Ky ndryshim është padyshim i përshtatshëm. Një program i dedikuar ndërtimit, inxhinierisë dhe zgjidhjes së sfidave të së ardhmes sonë është më mirë të lansohet në një Fakultet të Inxhinierisë.
Është mjaft domethënëse të qëndrosh në një universitet që punon në një mëngjes tipik të së hënës. Pikërisht tani, inxhinierë të ardhshëm civilë, specialistë të ujit dhe sipërmarrës po ndjekin ligjërata. Katër vjet nga tani, kur të përfundojë ky program, disa nga këta studentë do të kontribuojnë në fuqinë punëtore, duke menaxhuar shërbimet, komunat dhe bizneset që ky bashkëpunim synon të mbështesë. Lansimi i këtij programi këtu është vërtet i përshtatshëm.
Pra, në emër të Qeverisë së Republikës së Kosovës, është nder për mua t’ju mirëpres dhe të marr pjesë me ju në lansimin zyrtar të Programit të Bashkëpunimit Zviceran për Kosovën 2026-2029.
Zonja dhe zotërinj,
Partneriteti midis Kosovës dhe Zvicrës nuk është thjesht një formalitet diplomatik. Është një partneritet me një histori të thellë dhe një të ardhme të ndritur.
Zvicra ishte ndër vendet e para që njohu Republikën e Kosovës pas shpalljes së pavarësisë në vitin 2008. Por shumë kohë para asaj date, angazhimi zviceran në Kosovë nënkuptonte ndihmë humanitare në kapitujt tanë më të vështirë, personel ushtarak zviceran që shërbente përkrah aleatëve brenda KFOR-it dhe një diasporë kosovare në Zvicër që ka ndërtuar në heshtje dhe vazhdimisht ura midis dy vendeve tona: në biznes, në kulturë, në jetën e përditshme. Sot vështirë se ka një familje në Kosovë që nuk njeh ose nuk ka dikë që jeton në Zvicër, Bernë, Bazel, Lozanë apo Gjenevë.
Kjo infrastrukturë njerëzore është themeli i vërtetë mbi të cilin mbështetet çdo program bashkëpunimi midis nesh, dhe kjo është arsyeja pse Qeveria ime e trajton diasporën si një përparësi horizontale të axhendës së saj afatmesme, dhe jo thjesht si një fusnot.
Dhe më lejoni të shtoj diçka që ka rëndësi për mua personalisht. Diaspora jonë nuk dërgon vetëm remitanca. Ata jetojnë, çdo ditë, në vendin e tyre pritës, brenda llojit të sistemeve publike që bashkëpunimi zviceran po na ndihmon të ndërtojmë këtu në shtëpi: një administratë komunale që përmbush angazhimet e saj, një rrugë profesionale që hap dyer të vërteta, kujdes shëndetësor i përqendruar te pacienti, një shërbim publik që e vendos qytetarin në vend të parë. Ata e dinë se si funksionon kjo nga brenda. Në katër vitet e ardhshme, Qeveria ime shpreson shumë të shohë që kjo përvojë e jetuar të rrjedhë përsëri në mënyra më të qëllimshme, ndërsa qytetarët e dy vendeve japin pak nga vetja për të dyja. Po mendoj për mësuesin, infermierin ose inxhinierin komunal në pension në Bazel, Bernë ose St. Gallen, i cili mund të bënte vullnetarizëm disa muaj në vit me një shkollë, një klinikë ose një komunë këtu në shtëpi. Po mendoj për profesionistin e ri në Cyrih ose Lozanë, i cili mund të marrë një pushim të shkurtër ose një stazh veror brenda njërit prej institucioneve tona. Ky lloj transferimi njerëzor i njohurive është një zgjatim natyror i punës që ky program fillon sot. Para se të shikojmë përpara, duhet të reflektojmë mbi programin që tani po përfundon.
Programi 2022-2025 dha rezultate që ndikuan në jetën e qytetarëve tanë. Kam ndëgjuar se mbi 10,000 njerëz përmirësuan situatën e tyre të punësimit dhe 14,000 u regjistruan në arsim dhe trajnim profesional, duke gjeneruar më shumë se 4 milionë franga zvicerane në të ardhura neto shtesë për familjet kosovare. Granti i Performancës Komunale tani është pjesë e legjislacionit tonë dhe kënaqësia e qytetarëve me shërbimet komunale është rritur.
Rezultati ynë në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit të Transparency International u përmirësua nga 36 në 44 pikë midis viteve 2020 dhe 2024, produkt i një bashkëpunimi më të fortë institucional, një shoqërie civile më të aftë dhe institucioneve të gatshme të mbahen përgjegjëse.
Populli i Kosovës i ka ndjerë këto ndërhyrje në mënyra konkrete. Ne shprehim mirënjohjen tonë për katër agjencitë qeveritare zvicerane të cilat e bëjnë të mundur këtë bashkëpunim: Agjencinë Zvicerane për Zhvillim dhe Bashkëpunim, Sekretariatin Shtetëror për Çështjet Ekonomike, Divizionin për Paqe dhe të Drejtat e Njeriut dhe Sekretariatin Shtetëror për Migracionin. Ju keni qëndruar me ne dhe ne ju falënderojmë.
Para se të flas për vetë programin, më lejoni një pikë që ka rëndësi për Qeverinë time. Ky bashkëpunim nuk është një axhendë paralele. Ai qëndron në krye të kornizave që udhëheqin punën tonë: Strategjia Kombëtare e Zhvillimit 2030, Programi Kombëtar për Integrimin Evropian, Axhenda e Reformave në kuadër të Planit të Rritjes dhe Programi i Reformës Ekonomike 2026-2028.
Në Deklaratën tonë më të fundit të Prioriteteve Afatmesme, Qeveria ime identifikoi pesë prioritete horizontale që përfshijnë çdo sektor: Axhendën Dixhitale për Kosovën; Përfshirjen; Axhendën e Gjelbër; Migracionin dhe Diasporën; dhe Rininë. Ju ftoj t’i mbani mend këto të pesë, sepse Programi i Bashkëpunimit Zviceran 2026-2029 flet drejtpërdrejt për secilin prej tyre.
Programi i lansuar sot adreson drejtpërdrejt prioritetet që kam përcaktuar dhe mbështet rrugën tonë evropiane. Drejtori i Përgjithshëm Danzi dhe Ambasadori Sprecher do të diskutojnë përmbajtjen e programit. Roli im këtë mëngjes është të pohoj se aty ku Zvicra ndërton, Kosova ndërton përkrah jush. Motoja, Fuqizimi i Njerëzve, Forcimi i Sistemeve, Mbështetja e së Ardhmes, pasqyron me saktësi punën e Qeverisë sime që përpiqemi ta arrijmë çdo ditë.
Të nderuar të ftuar,
Qëllimi i Kosovës është i qartë: anëtarësim i plotë në Bashkimin Evropian. Strategjia jonë Kombëtare e Zhvillimit 2030 shërben si udhërrëfyes, dhe Programi i Bashkëpunimit Zviceran 2026-2029 është i lidhur ngushtë me të dhe me prioritetet e reformave të BE-së. Çdo frang zviceran, çdo orë ekspertizë teknike dhe çdo shkëmbim politikash është një kontribut në rrugëtimin tonë evropian.
Për Zvicrën: faleminderit.
Bashkëpunimi zviceran është më efikas kur pronësia e kosovarëve është e fortë. Katër vitet e ardhshme janë përgjegjësia jonë për ta zbatuar me seriozitet, disiplinë dhe rezultate që qytetarët tanë mund t’i përjetojnë.
Dhe për studentët, fakultetin e të cilëve po e huazojmë këtë mëngjes: ky program është në fund të fundit për ju. Kur do të mblidhemi përsëri në vitin 2029 për të shënuar përfundimin e këtij cikli, shpresoj që disa prej jush do të jenë në program, jo si studentë këtë herë, por si profesionistë të rinj që tashmë po ndihmojnë në drejtimin e vendit të cilin po ndërtojmë sot.
Me këtë, dhe me kënaqësi të vërtetë, shpall zyrtarisht të nisur Programin e Bashkëpunimit Zviceran për Kosovën 2026-2029.
Thank you. Faleminderit. Merci vielmals.